Door: Marcelline Goyen, Huidtherapeut & darmtherapeut

De meeste mensen die met eczeem te maken hebben zullen zeggen dat eczeem chronisch is en niet te genezen. En dat is nog steeds het uitgangspunt voor de behandeling en voorlichting. De laatste jaren is er een voorzichtige ontwikkeling gaande binnen de wetenschap om op een andere, meer holistische manier te kijken naar de oorzaak van dergelijke chronische aandoeningen. In het juni-juli nummer van het NTVH van dit jaar publiceerden wij een eerste artikel van huidtherapeut Marcelline Goyen, waarin zij de ontwikkeling van de huid vanaf het prille begin bespreekt. Marcelline is al vanaf de start van haar praktijk als huidtherapeut op zoek naar het hoe en waarom achter veel huidklachten. Met name eczeem heeft haar belangstelling en daarbij vraagt ze zich af of er naast reguliere behandeling en voorlichting niet meer kan worden gedaan om deze klachten te verminderen. Haar zoektocht binnen de reguliere en de complementaire kanalen van de zorg heeft haar meer inzicht gegeven in hoe oorzaak en gevolg zich kunnen verhouden als het gaat om huidklachten. Dit inspireert haar om kennis te delen, kennis toe te passen en nog meer onderzoek te doen.

Oude wijsheden
De reeds duizenden jaren bestaande Chinese Geneeswijze gaat ervan uit dat het lichaam één geheel is en dat elk orgaan in meer of mindere mate effect op de rest van het lichaam kan hebben. Bepaalde groepen organen hebben een intensievere relatie met elkaar dan met andere organen. Marcelline is ervan overtuigd dat deze denkwijze ook naadloos past bij het ziektebeeld van veel huidklachten.   Marcelline: ‘Bij de intake van mensen met huidproblemen vraag ik altijd vanuit een holistische manier van kijken ook naar overige klachten zoals mogelijke allergie, luchtwegen (astma, bronchitis, hooikoorts), darmklachten, energie, hoofdpijn, medicatiegebruik en voeding. Het viel mij daarbij op dat veel mensen met huidproblemen tevens te kampen hadden met onrustige darmen, PDS (prikkelbare darmsyndroom), allergieën, astma, luchtwegproblemen en/of hooikoorts. Diezelfde klachten zie je via de organen terug in het Metaal-element waartoe juist huid, dikke darm en longen behoren.
Deze relatie is dus niet nieuw, maar wordt in onze Westerse medische wetenschap nog onvoldoende gezien. Terwijl we wel weten dat bijvoorbeeld constitutioneel eczeem en urticaria (huid) gerelateerd is aan astma (longen), hooikoorts (longen) en (voedsel-)allergie (darm).   

De mens als geheel
Om meer te gaan begrijpen van de werking van de darmen en de relatie hiermee met de huid en het immuunsysteem, volgt Marcelline in 2009 de opleiding Darmtherapie bij RP Vitamine en Ortho Linea en doet ze kennis op bij een aantal andere trainingen buiten de reguliere zorg. Waar de reguliere medische wetenschap heel erg werkt met specialismen en de focus op een enkel onderdeel, zien we in het complementaire, ook wel alternatieve circuit, een veel bredere kijk. Die benadering spreekt Marcelline heel erg aan en dat brede beeld gebruikt ze bij de behandeling van mensen met  huidklachten die ze ziet in haar praktijk.

Onderzoek en evidence
Dat er onderlinge relaties zijn tussen huid en andere organen zoals de darmen, daarvan is Marcelline overtuigd. Nu is het tijd om dit verder te gaan onderzoeken en te onderbouwen. Met de kennis en denkwijze die ze vanuit de complementaire geneeswijzen in het verleden heeft opgedaan is ze de laatste jaren intensief bezig met studie en research op zoek naar evidence based onderbouwing voor deze manier van denken en daarmee behandelen. Marcelline: ‘Alles wat ik tot nu toe heb gevonden via de complementaire weg wil ik niet zomaar vanzelfsprekend aannemen. Mijn ‘gut feeling’ zegt dat bepaalde holistische visies ook echt kloppen, en dat blijkt ook uit resultaten in mijn praktijk. En juist dan ga ik die visies verder onderzoeken en kijken of ik de wetenschappelijke onderbouwing ervoor kan vinden. Als dit lukt kan dit betekenen dat we in de nabije toekomst juist vanuit de erkende medische wetenschap huidproblemen heel anders gaan benaderen en behandelen.’

Focus op eczeem
Ondertussen heeft ze zelf diverse onderzoeken gedaan op kleine schaal, zoals naar de relatie tussen acne en dysbiose in de darmen, wat haar weer heeft aangezet tot meer studie en research. In haar huidtherapiepraktijk behandelt ze patiënten vanuit haar visie. Marcelline: ‘De moeilijkheid daarin is dat ik voor iedere huidaandoening weer opnieuw op zoek moet naar verklaringen en relaties voor steeds weer verschillende klachten. Met mijn manier van werken, heel breed en holistisch kijken naar het probleem en een mogelijke oplossing, zie je dan door de bomen het bos soms niet meer. Daarom heb ik nu besloten me te gaan focussen op een specifiek ziektebeeld, eczeem.’ Deze keuze is niet toevallig. Marcelline vertelt enthousiast over haar ervaring met een patiënte die in december 2015 bij haar kwam met heel ernstig eczeem. Deze jonge vrouw had alles al geprobeerd en was al een paar jaar in behandeling bij 3 specialisten en een psycholoog. Een publicatie van Marcelline over de relatie tussen de darmen en huidproblemen trok haar aandacht. Darmtherapie heeft in deze casus een enorme verbetering gegeven (de complete casus publiceren wij in het oktober nummer van het NTVH).
Marcelline: ‘De behandeling gaf zo’n mooi resultaat, de patiënt is nagenoeg schoon, voelt zich als herboren en heeft zelfs haar eindexamen gehaald zodat ze nu kan gaan studeren.’

Nieuw onderzoek en publicaties
Om draagvlak voor haar visie te vinden publiceert Marcelline al met grote regelmaat op LinkedIn en in haar eigen blog op www.huidtherapie.com, waar ook de omstandigheden rond bovenstaande casus worden beschreven. Daarnaast presenteert ze haar ervaringen op congressen en bezoekt ze bijeenkomsten waar ze met collega’s binnen het domein huid van gedachte kan wisselen. Binnen het netwerk dat zich rond haar vormt is ze nu bezig met het opstarten van nieuwe onderzoeken naar de relatie huid-darmen met de focus op acne en vooral eczeem. Ze wordt hierin ondersteund door 4e jaars huidtherapiestudenten, dermatologen en de Universiteit Utrecht. Ook is ze bezig met de afronding van een boek over het microbioom van de huid en de darmen in relatie tot elkaar en tot het immuunsysteem.

In 2003 bedacht verpleegkundige Marjan Kloen, lid van het Centrum voor Schisis en Aangeboren Schedel- en Gelaatsafwijkingen van het Radboud UMC in Nijmegen, een evenement voor jongeren tussen 13 en 18 jaar met schisis (hazenlip). De Metamorfosedag was bedoeld om deze kinderen en jongeren op een positieve manier met hun uiterlijk bezig te laten zijn. Deze dag wordt inmiddels tweejaarlijks georganiseerd door Marjan Kloen en de BOSK, een belangenorganisatie voor mensen met een lichamelijke handicap. De afkorting stamt uit 1952, toen de organisatie startte onder de naam Bond Ouders Spastische Kinderen. De BOSK is inmiddels uitgegroeid tot een organisatie van en voor mensen met een aangeboren lichamelijke handicap: ouders en hun kinderen, jongeren en volwassenen. Hier vinden zij elkaar en kunnen zij hun schat aan ervaringen delen – met een steuntje in de rug van de BOSK. Vaste partner van de Metamorfosedag, is de opleiding huidtherapie van de Hogeschool Utrecht, die de gehele dag faciliteert.

De missie
Een schisis is een aangeboren afwijking. Het betreft een gespleten lip, kaak en/of gehemelte. Schisispatiënten hebben op jonge leeftijd moeite met eten en drinken, ze zien er anders uit dan leeftijdsgenootjes en moeten veel ziekenhuisbezoeken en operaties ondergaan. Marjan Kloen: ‘Jongeren met een schisis willen er, net als andere jongeren, ook leuk en verzorgd uitzien. Vaak kost dit net een beetje meer moeite, vooral als de littekens van de operaties nog zichtbaar zijn. Daar helpen we ze op de Metamorfosedag bij.’

Totale make-over

Roelien Zantvoort is, hoewel inmiddels niet meer werkzaam aan de Hogeschool Utrecht, al jaren betrokken bij de metamorfosedag. Ze vertelt enthousiast over deze bijzondere dag. ‘Er komen dertig jongens en meisjes tussen de dertien en negentien jaar, allemaal schisispatiënten. Het is een bijzondere ervaring om te zien hoe ze ‘s morgens binnen komen en hoe ze later op de dag weer weg gaan. Eerst schuchter, dan nieuwsgierig en verrast en al snel uitgelaten en blij, zelfs zelfverzekerd. Ze komen uit het hele land en kennen elkaar dus niet, maar al vrij snel zie je leuke contacten ontstaan en vormen zich groepjes. Aan het eind van de dag zijn ze, net als andere jongeren van hun leeftijd, uitgelaten tieners die een te gekke dag hebben gehad.’
Alles uit de kast
Voor die te gekke dag worden kosten nog moeite gespaard. De deelnemers mogen een compleet nieuwe outfit uitzoeken, er is een glamourfotograaf, ze krijgen een camouflagebehandeling door de studenten huidtherapie van de Utrechtse faculteit. Er zijn tien kappers van de kappersacademie aanwezig en daarna krijgen de deelnemers een mooie make-up van niemand minder dan Leco van Zadelhoff. ‘Wat ik op deze dag doe is niet anders dan ik anders doe, namelijk hartstikke leuke meiden en jongens mooi maken’, zegt Leco van Zadelhoff over zijn vrijwillige inzet op de Metamorfosedag. ‘We kijken samen wat ze mooi vinden en ik geef ze een beetje advies hoe ze hun uiterlijke pluspunten extra kunnen aanzetten en andere dingen goed kunnen camoufleren. Dat is het.’

Catwalk    
Om die nieuwe look verder af te maken, stelt de kliniek van de opleiding Optometrie, gevestigd in hetzelfde gebouw van de HU, (dag)lenzen of eventueel een (zonne)bril beschikbaar en zijn er studenten van de kappersvakschool aanwezig om prachtige kapsels te creëren. Als de make-over compleet is, krijgen alle deelnemers een catwalktraining en mogen ze zichzelf presenteren aan familie en vrienden.
Dit jaar vond de Bosk Metamorfosedag plaats op 20 oktober. 28 jonge vrouwen en een jongeman, die zich door de vrouwelijke overmacht niet uit het veld liet slaan en vol nieuwsgierigheid en interesse aan de dag deelnam, hadden een fantastische dag. Het complete verslag en een uitgebreide fotoreportage vindt je in het NTVH van november 2016. Daarin ook een toelichting van celebrity-stylist, Leco van Zadelhoff, die dit jaar voor de zevende keer geheel belangeloos zijn medewerking verleende.